🌸 **महिला सशक्तिकरण अभियान – आजचा अभ्यास विषय** 🌸 **दिनांक:** गुरुवार, १९ फेब्रुवारी २०२६** --- ## 🌼 संस्था **होलार समाज सामाजिक संस्था** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* महिला सशक्तिकरणाच्या उद्देशाने आजचा सविस्तर अभ्यास विषय वेबसाईटवर प्रकाशित करण्यासाठी खालील मजकूर तयार करण्यात येत आहे. --- # ✍️ आजचा अभ्यास विषय # **महिलांचे आर्थिक सशक्तिकरण आणि शासकीय योजना** महिलांचे सशक्तिकरण हे केवळ सामाजिक समानतेपुरते मर्यादित नसून आर्थिक स्वावलंबनाशी निगडित आहे. आर्थिकदृष्ट्या सक्षम महिला ही कुटुंब, समाज आणि राष्ट्राच्या प्रगतीची आधारस्तंभ असते. शासन विविध योजना व उपक्रमांद्वारे महिलांना शिक्षण, रोजगार, उद्योग आणि आर्थिक मदत उपलब्ध करून देत आहे. --- ## 📌 १) स्वयं-सहायता गट (Self Help Groups – SHG) * १०–२० महिलांचा बचत गट * नियमित बचत व आंतरकर्ज सुविधा * बँक लिंकज कार्यक्रमांतर्गत कर्ज उपलब्ध * ग्रामीण महिलांसाठी विशेष प्रभावी * नेतृत्व व निर्णयक्षमतेचा विकास --- ## 📌 २) महिला उद्योजकता विकास * लघु व सूक्ष्म उद्योग सुरू करण्यासाठी अनुदान * प्रशिक्षण व कौशल्य विकास कार्यक्रम * बँक कर्जावर सवलती * डिजिटल व्यवहार प्रशिक्षण * बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे --- ## 📌 ३) प्रमुख शासकीय योजना ### ✔️ **बेटी बचाओ बेटी पढाओ योजना** * मुलींचे संरक्षण व शिक्षण * लिंग गुणोत्तर सुधारणा ### ✔️ **प्रधानमंत्री मुद्रा योजना** * महिला उद्योजकांसाठी कर्ज सुविधा * शिशु, किशोर व तरुण श्रेणी ### ✔️ **स्टँड अप इंडिया योजना** * महिला व अनुसूचित जाती-जमाती उद्योजकांना कर्ज ### ✔️ **महिला आर्थिक विकास महामंडळ** * बचत गटांना मार्गदर्शन * प्रशिक्षण व आर्थिक सहाय्य --- ## 📌 ४) संवैधानिक आधार महिलांच्या समानतेसाठी **Constitution of India** अंतर्गत तरतुदी: * कलम 14 – कायद्यापुढे समानता * कलम 15(3) – महिलांसाठी विशेष तरतुदी * कलम 16 – समान संधी * कलम 39(d) – समान कामासाठी समान वेतन --- ## 🎯 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे ✅ योजना सुरू होण्याचे वर्ष ✅ उद्दिष्ट व लाभार्थी ✅ संबंधित मंत्रालय ✅ चालू घडामोडी ✅ राज्य व केंद्र योजनांमधील फरक --- ## 📝 अभ्यास कृती ✔️ एका योजनेवर ५ गुणांचा लघुनिबंध लिहा ✔️ SHG रचना व कार्यपद्धती तक्ता तयार करा ✔️ आर्थिक सशक्तिकरणाचे फायदे मुद्देसूद लिहा ✔️ मागील वर्षांचे प्रश्न सोडवा --- ## 🌐 अधिक माहितीसाठी महिला सशक्तिकरण अभियान व विविध उपक्रमांची माहिती जाणून घेण्यासाठी 👉 **होलार समाज सामाजिक संस्थेच्या अधिकृत वेबसाईटला अवश्य भेट द्या.** --- ## ✨ प्रेरणादायी संदेश **सशक्त महिला म्हणजे सक्षम समाज.** ज्ञान, कौशल्य आणि आत्मविश्वास यांच्या जोरावर प्रत्येक महिला स्वावलंबी होऊ शकते. 🌷 सर्व महिला व विद्यार्थिनींना हार्दिक शुभेच्छा! 🌷