नोंदणी क्र. F-53452 पुणे, महाराष्ट्र राज्य. आय.एस्.ओ. 9001-2015 प्रमाणित संस्था.
मा. श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे, यांना मिळालेले पुरस्कार व सन्मानपत्र..




..... महिला सशक्तीकरण अभियान, स्पर्धा परीक्षा अभियान, युवक विकास अभियान व जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी अभियान शासकीय मार्गदर्शन व मदत होलार समाज सामाजिक संस्था UPSC / MPSC ची तयारी करीत असलेल्या विद्यार्थ्यांना मोफत आॅनलाईन मार्गदर्शन केले जात असून, प्रत्येक शनिवारी व रविवारी दुपारी ठीक. 2 ते 4 वाजेपर्यंत असते, "मान्यवर शिक्षक" मार्गदर्शन करतात, तरी विद्यार्थी वर्गाने उपस्थित राहून मार्गदर्शनाचा लाभ घ्यावा व आॅनलाईन उपस्थित राहण्यासाठी त्यांनी संस्थेशी संपर्क साधावा.

  

वेबसाईट # 📘 भारतीय राज्यघटना : मूलभूत हक्क (भाग – 1) ## 🏛️ स्पर्धा परीक्षा अभियान – महाराष्ट्र राज्य --- ## 🔰 प्रस्तावना भारतीय राज्यघटना ही जगातील सर्वात मोठी लिखित राज्यघटना आहे. या राज्यघटनेचा **भाग – 3** हा *मूलभूत हक्कांशी* संबंधित असून तो भारतीय लोकशाहीचा कणा मानला जातो. मूलभूत हक्कांमुळे नागरिकांना स्वातंत्र्य, समानता व सन्मानाने जगण्याचा अधिकार मिळतो. स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने **मूलभूत हक्क हा हमखास प्रश्नांचा विषय** आहे. MPSC, UPSC, PSI, STI, तलाठी, पोलीस भरती या सर्व परीक्षांमध्ये या घटकावर प्रश्न विचारले जातात. --- ## 📖 मूलभूत हक्कांची ओळख 🔹 **घटना भाग** : भाग – 3 🔹 **कलम** : 12 ते 35 🔹 **लागू** : मुख्यतः भारतीय नागरिकांसाठी 🔹 **न्यायालयीन संरक्षण** : उपलब्ध ### 🔍 मूलभूत हक्कांचे महत्त्व ▪️ नागरिकांच्या स्वातंत्र्याचे संरक्षण ▪️ सामाजिक व आर्थिक न्यायाची हमी ▪️ लोकशाही शासन व्यवस्थेचा आधार ▪️ राज्याच्या मनमानी कारभारावर नियंत्रण ▪️ न्यायालयात दाद मागण्याचा अधिकार --- ## 1️⃣ समानतेचा हक्क (कलम 14 ते 18) ### 🔹 कलम 14 : कायद्यापुढे समानता राज्य कोणत्याही व्यक्तीस कायद्यापुढे असमान वागणूक देऊ शकत नाही. सर्व नागरिक कायद्याच्या दृष्टीने समान आहेत. ### 🔹 कलम 15 : भेदभावास मनाई धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान यांच्या आधारावर कोणताही भेदभाव करता येत नाही. 👉 महिलांसाठी व मागासवर्गीयांसाठी विशेष तरतूद करता येते. ### 🔹 कलम 16 : सार्वजनिक नोकरीत समान संधी सरकारी नोकरीत सर्व नागरिकांना समान संधी मिळावी हा या कलमाचा उद्देश आहे. 👉 आरक्षण ही सामाजिक न्यायासाठीची अपवादात्मक तरतूद आहे. ### 🔹 कलम 17 : अस्पृश्यतेचा अंत अस्पृश्यता पूर्णपणे रद्द करण्यात आली असून ती गुन्हा मानण्यात आली आहे. ### 🔹 कलम 18 : पदव्या रद्द ब्रिटीशकालीन पदव्या (Sir, Rai Bahadur इ.) रद्द करण्यात आल्या. 👉 लष्करी व शैक्षणिक पदव्या याला अपवाद. ### ✅ समानतेच्या हक्काचे महत्त्व ▪️ सामाजिक न्यायाची हमी ▪️ भेदभावमुक्त समाजनिर्मिती ▪️ संविधानातील मूलभूत मूल्यांची अंमलबजावणी --- ## 2️⃣ स्वातंत्र्याचा हक्क (कलम 19 ते 22) ### 🔹 कलम 19 : सहा मूलभूत स्वातंत्र्ये भारतीय नागरिकांना खालील **६ स्वातंत्र्ये** दिली आहेत : 1️⃣ अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य 2️⃣ शांततापूर्ण सभा 3️⃣ संघटना स्थापन करणे 4️⃣ भारतात मुक्त संचार 5️⃣ भारतात कुठेही निवास 6️⃣ व्यवसाय, व्यापार किंवा उद्योग 👉 ही स्वातंत्र्ये **पूर्ण नसून वाजवी निर्बंधांना अधीन** आहेत. --- ### 🔹 कलम 20 : दोषसिद्धीपासून संरक्षण ▪️ मागील तारखेपासून गुन्हा ठरवता येत नाही ▪️ एकाच गुन्ह्यासाठी दोनदा शिक्षा नाही ▪️ स्वतःविरुद्ध साक्ष देण्यास भाग पाडता येत नाही ### 🔹 कलम 21 : जीवन व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा हक्क कोणत्याही व्यक्तीचे जीवन किंवा स्वातंत्र्य **कायद्याशिवाय हिरावून घेता येत नाही**. 👉 शिक्षणाचा हक्क, गोपनीयतेचा हक्क हे याच कलमातून विकसित झाले. ### 🔹 कलम 22 : अटक व नजरकैद संरक्षण ▪️ अटकेची कारणे सांगणे बंधनकारक ▪️ 24 तासांत न्यायालयात हजर करणे ▪️ प्रतिबंधात्मक नजरकैद कायदे – अपवाद --- ## 📝 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Quick Revision) ✔️ मूलभूत हक्क – भाग 3 ✔️ समानतेचा हक्क – कलम 14 ते 18 ✔️ कलम 19 – सर्वाधिक प्रश्न विचारले जाते ✔️ कलम 21 – विस्तृत व गतिशील ✔️ **MPSC / PSI / STI / तलाठी / पोलीस भरतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा घटक** --- ## ✍️ अभ्यासासाठी सूचना ✔️ कलमनिहाय तक्ते तयार करा ✔️ समानता व स्वातंत्र्य हक्कांवर MCQ सोडवा ✔️ न्यायालयीन निर्णयांचे मुद्दे लक्षात ठेवा --- ✨ **आजचा अभ्यास = उद्याचे यश** ✨ --- ### 👤 मार्गदर्शन **सौ. सारिका रुपेश हातेकर** ✦ बँक मॅनेजर ✦ संस्थेच्या सहसचिव ✦ स्पर्धा परीक्षा अभियान – मार्गदर्शक --- ### 🏛️ संस्था माहिती **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य** ✅ ISO 9001 : 2015 मानांकन प्राप्त संस्था **संस्थापक अध्यक्ष :** ✦ मा. श्री नामदेवराव श्रीरंग आयवळे

वेबसाईट # 📘 होलार समाज : जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र अभियान ## (Caste Certificate & Caste Validity Guidance) ### होलार समाज सामाजिक संस्था – महाराष्ट्र राज्य --- ## 🔰 प्रस्तावना आजच्या काळात **जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र** ही केवळ कागदपत्रे नसून **शिक्षण, नोकरी, आरक्षण व शासकीय योजनांचा अधिकार मिळवण्यासाठी अत्यावश्यक साधने** आहेत. होलार समाजातील अनेक विद्यार्थी, युवक व पालक यांना योग्य माहितीअभावी अडचणी येतात. हीच गरज ओळखून **होलार समाज जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र अभियान** राबविण्यात येत आहे. --- ## 📖 जात प्रमाणपत्र म्हणजे काय? जात प्रमाणपत्र हे **तहसीलदार / सक्षम प्राधिकरण** यांच्याकडून दिले जाणारे अधिकृत दस्तऐवज आहे, ज्यामध्ये संबंधित व्यक्तीची जात नमूद केलेली असते. ### 🔹 जात प्रमाणपत्राचे महत्त्व ▪️ शैक्षणिक प्रवेश ▪️ शिष्यवृत्ती ▪️ शासकीय व निमशासकीय नोकऱ्या ▪️ आरक्षणाचा लाभ ▪️ विविध शासकीय योजना --- ## 📘 जात पडताळणी प्रमाणपत्र म्हणजे काय? जात पडताळणी प्रमाणपत्र (Caste Validity Certificate) हे **जात पडताळणी समिती (Caste Scrutiny Committee)** कडून दिले जाते. 👉 जात प्रमाणपत्र **खरे व वैध आहे की नाही** याची अधिकृत तपासणी म्हणजे जात पडताळणी. ### 🔹 जात पडताळणी का आवश्यक आहे? ▪️ नोकरी कायम ठेवण्यासाठी ▪️ उच्च शिक्षणासाठी ▪️ आरक्षणाचा अंतिम लाभ घेण्यासाठी ▪️ कायदेशीर अडचणी टाळण्यासाठी --- ## ⚖️ जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणीतील फरक | मुद्दा | जात प्रमाणपत्र | जात पडताळणी प्रमाणपत्र | | -------------- | -------------- | ----------------------- | | देणारी यंत्रणा | तहसीलदार | जात पडताळणी समिती | | स्वरूप | प्राथमिक | अंतिम व कायदेशीर | | उपयोग | प्रवेश / अर्ज | नोकरी / उच्च शिक्षण | | तपासणी | मर्यादित | सविस्तर व पुराव्यानुसार | --- ## 🗂️ आवश्यक कागदपत्रे (होलार समाजासाठी) ### 🔹 मुख्य कागदपत्रे ▪️ अर्जदाराचा शाळा सोडल्याचा दाखला ▪️ जन्म दाखला / जन्म नोंद ▪️ आधार कार्ड ▪️ रेशन कार्ड ▪️ रहिवासी दाखला ### 🔹 वंशावळ संबंधित कागदपत्रे ▪️ वडील / आजोबा / नातेवाईकांचे शाळेचे दाखले ▪️ जुन्या काळातील जात नोंदी ▪️ आधीचे जात प्रमाणपत्र (असल्यास) 👉 **जुनी कागदपत्रे (1967 पूर्वीची)** विशेष महत्त्वाची असतात. --- ## 🧭 जात पडताळणी प्रक्रियेत येणाऱ्या सामान्य अडचणी ▪️ जुनी कागदपत्रे उपलब्ध नसणे ▪️ जात नोंदीत फरक ▪️ चुकीची माहिती अर्जात भरणे ▪️ योग्य मार्गदर्शनाचा अभाव 👉 या अडचणी टाळण्यासाठी **योग्य माहिती व वेळेत अर्ज** करणे आवश्यक आहे. --- ## 🎯 अभियानाचे उद्दिष्ट ✔️ होलार समाजातील प्रत्येक कुटुंबाला योग्य मार्गदर्शन ✔️ विद्यार्थी व युवकांचे भविष्य सुरक्षित करणे ✔️ कायदेशीर अडचणींपासून संरक्षण ✔️ समाजात जागरूकता निर्माण करणे --- ## 📝 नागरिकांसाठी सूचना ✔️ कुटुंबातील सर्व जुनी शैक्षणिक कागदपत्रे जतन करा ✔️ जात नोंदीत एकसारखेपणा ठेवा ✔️ खोटी किंवा चुकीची माहिती देऊ नका ✔️ अडचण असल्यास संस्थेशी संपर्क साधा --- ## 🌟 निष्कर्ष जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र ही **होलार समाजाच्या शैक्षणिक व सामाजिक प्रगतीची गुरुकिल्ली** आहे. योग्य वेळी योग्य प्रक्रिया पूर्ण केल्यास भविष्यातील अनेक अडचणी टाळता येतात. ✨ **आजची कागदपत्रे = उद्याचे सुरक्षित भविष्य** ✨ --- ### 🏛️ होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य *समाजहित • मार्गदर्शन • जनजागृती*

वेबसाईट 🌸 **गुरुपौर्णिमा विशेष – महिला सशक्तीकरण अभियान** 🌸 आजच्या बदलत्या समाजात महिलांचे शिक्षण, आत्मविश्वास आणि स्वावलंबन हे अत्यंत महत्त्वाचे घटक आहेत. याच उद्देशाने **महिला सशक्तीकरण अभियान** राबविण्यात येत असून, या अभियानाच्या माध्यमातून महिलांना स्वतःच्या हक्कांची जाणीव करून देणे, त्यांना सक्षम बनवणे व समाजात आत्मविश्वासाने उभे राहण्यासाठी प्रेरित करणे हा मुख्य हेतू आहे. या अभियानाच्या मार्गदर्शक म्हणून **श्रीमती शोभा नामदेव आयवळे** लाभल्या असून, त्यांचा सामाजिक कार्यातील प्रदीर्घ अनुभव महिलांसाठी निश्चितच दिशादर्शक ठरणार आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनातून महिलांना शिक्षणाचे महत्त्व, स्वतःवर विश्वास ठेवण्याची ताकद आणि स्वावलंबी जीवन जगण्याची प्रेरणा मिळणार आहे. *सशक्त महिला म्हणजे सक्षम समाज* — हा विचार केंद्रस्थानी ठेवून हे अभियान राबविले जात आहे. महिलांचा सर्वांगीण विकास झाला तरच कुटुंब, समाज आणि राष्ट्र प्रगतीच्या मार्गावर जाऊ शकते, हा संदेश या उपक्रमातून देण्यात येत आहे. 📅 **अभियानाचा दिनांक : सोमवार, 2 जानेवारी 2026** 📍 **माध्यम : व्हॉट्सॲप (ऑनलाइन)** या अभियानामध्ये जास्तीत जास्त महिलांनी सहभागी व्हावे, स्वतःसाठी आणि समाजासाठी पुढाकार घ्यावा, असे आवाहन करण्यात येत आहे. अभियानासंबंधी सविस्तर माहिती, उपक्रमांचा तपशील व पुढील घडामोडी जाणून घेण्यासाठी खालील वेबसाईटला भेट द्यावी 👇 🔗 [https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/](https://holarsamajsamajiksanstha.blogspot.com/) 🌺 **चला, एकत्र येऊया… महिलांना सक्षम करूया, समाज घडवूया!** 🌺

वेबसाईट ## 📘 स्पर्धा परीक्षा अभियान – महाराष्ट्र राज्य 🗓️ **दिनांक : सोमवार, 2 जानेवारी 2026** ## 🎯 आजचा अभ्यास विषय ### **भारतीय राज्यघटना : मूलभूत हक्क (भाग – 1)** भारतीय राज्यघटना ही भारताच्या लोकशाही व्यवस्थेचा पाया आहे. राज्यघटनेतील **मूलभूत हक्क (Fundamental Rights)** हे नागरिकांच्या स्वातंत्र्याचे, समानतेचे व प्रतिष्ठेचे संरक्षण करणारे महत्त्वाचे घटक आहेत. MPSC, तलाठी, PSI, पोलीस भरती व इतर सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये या घटकावर आधारित प्रश्न वारंवार विचारले जातात. या लेखामध्ये **मूलभूत हक्कांची संकल्पना, प्रकार व त्यांचे घटनात्मक महत्त्व** सविस्तरपणे समजावून सांगितले आहे. --- ## 📖 मूलभूत हक्कांची ओळख 🔹 **घटनात्मक भाग** : भाग – 3 🔹 **कलम क्रमांक** : कलम 12 ते 35 🔹 **लागू** : भारतीय नागरिकांसाठी (काही हक्क परदेशींनाही लागू) ### 🔍 मूलभूत हक्कांचे महत्त्व ▪️ नागरिकांच्या स्वातंत्र्याचे संरक्षण ▪️ लोकशाही मूल्यांची जपणूक ▪️ राज्याच्या मनमानी कारभारावर नियंत्रण ▪️ न्यायालयीन संरक्षणाची हमी मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास नागरिक थेट सर्वोच्च न्यायालय किंवा उच्च न्यायालयात दाद मागू शकतात. --- ## 1️⃣ समानतेचा हक्क (कलम 14 ते 18) समानतेचा हक्क हा सामाजिक न्यायाचा कणा मानला जातो. 🔹 **कलम 14** : कायद्यापुढे समानता व कायद्याचे समान संरक्षण 🔹 **कलम 15** : धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थानावरून भेदभावास मनाई 🔹 **कलम 16** : सार्वजनिक नोकरीत समान संधी 🔹 **कलम 17** : अस्पृश्यतेचा अंत 🔹 **कलम 18** : पदव्या व सन्मानांची समाप्ती ### 📌 महत्त्व ▪️ सामाजिक विषमता कमी करण्यास मदत ▪️ प्रत्येक नागरिकाला समान संधीची हमी --- ## 2️⃣ स्वातंत्र्याचा हक्क (कलम 19 ते 22) स्वातंत्र्याचा हक्क व्यक्तीच्या सर्वांगीण विकासासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. ### 🔹 कलम 19 अंतर्गत सहा स्वातंत्र्ये ▪️ अभिव्यक्ती व भाषण स्वातंत्र्य ▪️ शांततापूर्ण सभा ▪️ संघटना स्थापन करण्याचा हक्क ▪️ भारतभर संचार करण्याचा हक्क ▪️ निवासाचा हक्क ▪️ व्यवसाय, व्यापार व उद्योगाचा हक्क 🔹 **कलम 20** : दोषसिद्धीपासून संरक्षण 🔹 **कलम 21** : जीवन व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा हक्क 🔹 **कलम 22** : अटक व नजरकैद संदर्भातील संरक्षण ### 📌 महत्त्व ▪️ व्यक्तीच्या स्वातंत्र्याची घटनात्मक हमी ▪️ मानवी हक्कांचे संरक्षण --- ## 📝 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे (Quick Revision) ✔️ मूलभूत हक्क – घटना भाग 3 ✔️ समानतेचा हक्क – कलम 14 ते 18 ✔️ स्वातंत्र्याचा हक्क – कलम 19 ते 22 ✔️ **कलम 21** – सर्वाधिक विचारले जाणारे ✔️ MPSC / तलाठी / PSI / पोलीस भरतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा घटक --- ## ✍️ आजचा अभ्यास संकल्प ✔️ मूलभूत हक्कांचे कलमनिहाय तक्ते तयार करा ✔️ समानता व स्वातंत्र्य हक्कांवर किमान 25 MCQ सोडवा ✔️ प्रत्येक कलमाचा एक ओळीतील अर्थ लक्षात ठेवा ✨ *नियमित अभ्यास = निश्चित यश* ✨ --- ## 👤 मार्गदर्शन **मार्गदर्शक :** ✦ *सौ. सारिका रुपेश हातेकर* ✦ *बँक मॅनेजर* ✦ *संस्थेचे सहसचिव* ✦ *स्पर्धा परीक्षा अभियान – मार्गदर्शक* --- ## 🏛️ संस्था माहिती **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य** ✅ *ISO 9001 : 2015* 🌐 *आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था* **संस्थापक अध्यक्ष :** ✦ *मा. श्री नामदेवराव श्रीरंग आयवळे*

वेबसाईट ## 📘 स्पर्धा परीक्षा अभियान – महाराष्ट्र राज्य 🗓️ **दिनांक : सोमवार, 2 जानेवारी 2026** ## 🎯 आजचा अभ्यास विषय ### **भारतीय राज्यघटना : मूलभूत हक्क (भाग – 1)** भारतीय राज्यघटना ही भारताच्या लोकशाही व्यवस्थेचा पाया आहे. राज्यघटनेतील **मूलभूत हक्क (Fundamental Rights)** हे नागरिकांच्या स्वातंत्र्याचे, समानतेचे व प्रतिष्ठेचे संरक्षण करणारे महत्त्वाचे घटक आहेत. MPSC, तलाठी, PSI, पोलीस भरती व इतर सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये या घटकावर आधारित प्रश्न वारंवार विचारले जातात. या लेखामध्ये **मूलभूत हक्कांची संकल्पना, प्रकार व त्यांचे घटनात्मक महत्त्व** सविस्तरपणे समजावून सांगितले आहे. --- ## 📖 मूलभूत हक्कांची ओळख 🔹 **घटनात्मक भाग** : भाग – 3 🔹 **कलम क्रमांक** : कलम 12 ते 35 🔹 **लागू** : भारतीय नागरिकांसाठी (काही हक्क परदेशींनाही लागू) ### 🔍 मूलभूत हक्कांचे महत्त्व ▪️ नागरिकांच्या स्वातंत्र्याचे संरक्षण ▪️ लोकशाही मूल्यांची जपणूक ▪️ राज्याच्या मनमानी कारभारावर नियंत्रण ▪️ न्यायालयीन संरक्षणाची हमी मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास नागरिक थेट सर्वोच्च न्यायालय किंवा उच्च न्यायालयात दाद मागू शकतात. --- ## 1️⃣ समानतेचा हक्क (कलम 14 ते 18) समानतेचा हक्क हा सामाजिक न्यायाचा कणा मानला जातो. 🔹 **कलम 14** : कायद्यापुढे समानता व कायद्याचे समान संरक्षण 🔹 **कलम 15** : धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थानावरून भेदभावास मनाई 🔹 **कलम 16** : सार्वजनिक नोकरीत समान संधी 🔹 **कलम 17** : अस्पृश्यतेचा अंत 🔹 **कलम 18** : पदव्या व सन्मानांची समाप्ती ### 📌 महत्त्व ▪️ सामाजिक विषमता कमी करण्यास मदत ▪️ प्रत्येक नागरिकाला समान संधीची हमी --- ## 2️⃣ स्वातंत्र्याचा हक्क (कलम 19 ते 22) स्वातंत्र्याचा हक्क व्यक्तीच्या सर्वांगीण विकासासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. ### 🔹 कलम 19 अंतर्गत सहा स्वातंत्र्ये ▪️ अभिव्यक्ती व भाषण स्वातंत्र्य ▪️ शांततापूर्ण सभा ▪️ संघटना स्थापन करण्याचा हक्क ▪️ भारतभर संचार करण्याचा हक्क ▪️ निवासाचा हक्क ▪️ व्यवसाय, व्यापार व उद्योगाचा हक्क 🔹 **कलम 20** : दोषसिद्धीपासून संरक्षण 🔹 **कलम 21** : जीवन व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा हक्क 🔹 **कलम 22** : अटक व नजरकैद संदर्भातील संरक्षण ### 📌 महत्त्व ▪️ व्यक्तीच्या स्वातंत्र्याची घटनात्मक हमी ▪️ मानवी हक्कांचे संरक्षण --- ## 📝 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे (Quick Revision) ✔️ मूलभूत हक्क – घटना भाग 3 ✔️ समानतेचा हक्क – कलम 14 ते 18 ✔️ स्वातंत्र्याचा हक्क – कलम 19 ते 22 ✔️ **कलम 21** – सर्वाधिक विचारले जाणारे ✔️ MPSC / तलाठी / PSI / पोलीस भरतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा घटक --- ## ✍️ आजचा अभ्यास संकल्प ✔️ मूलभूत हक्कांचे कलमनिहाय तक्ते तयार करा ✔️ समानता व स्वातंत्र्य हक्कांवर किमान 25 MCQ सोडवा ✔️ प्रत्येक कलमाचा एक ओळीतील अर्थ लक्षात ठेवा ✨ *नियमित अभ्यास = निश्चित यश* ✨ --- ## 👤 मार्गदर्शन **मार्गदर्शक :** ✦ *सौ. सारिका रुपेश हातेकर* ✦ *बँक मॅनेजर* ✦ *संस्थेचे सहसचिव* ✦ *स्पर्धा परीक्षा अभियान – मार्गदर्शक* --- ## 🏛️ संस्था माहिती **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य** ✅ *ISO 9001 : 2015* 🌐 *आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था* **संस्थापक अध्यक्ष :** ✦ *मा. श्री नामदेवराव श्रीरंग आयवळे*

वेबसाईट ## 📢 होलार समाज जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र अभियान 🗓️ **दिनांक : सोमवार, 2 जानेवारी 2026** होलार समाज सामाजिक संस्थेच्या वतीने होलार समाजातील नागरिकांसाठी **जात प्रमाणपत्र (Caste Certificate)** तसेच **जात पडताळणी प्रमाणपत्र (Caste Validity Certificate)** संदर्भात विशेष अभियान राबविण्यात येत आहे. आजच्या काळात शिक्षण, शासकीय व निमशासकीय नोकऱ्या, स्पर्धा परीक्षा, शिष्यवृत्ती, विविध शासकीय योजना तसेच आरक्षणाच्या लाभांसाठी जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र अत्यंत आवश्यक कागदपत्रे आहेत. अनेक समाजबांधवांना योग्य माहितीअभावी किंवा प्रक्रियेतील अडचणींमुळे या प्रमाणपत्रांसाठी अडथळे येतात. हीच अडचण दूर करण्याच्या उद्देशाने हे अभियान राबविण्यात येत आहे. --- ## 🎯 अभियानाची उद्दिष्टे ▪️ होलार समाजातील नागरिकांना जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र प्रक्रियेबाबत सविस्तर व अचूक माहिती देणे ▪️ आवश्यक कागदपत्रांची माहिती व मार्गदर्शन उपलब्ध करून देणे ▪️ अर्ज प्रक्रियेत होणाऱ्या सामान्य चुका टाळण्यासाठी मार्गदर्शन करणे ▪️ विद्यार्थ्यांचे व उमेदवारांचे अर्ज वेळेत व योग्य पद्धतीने सादर होण्यासाठी सहकार्य करणे --- ## 👥 कोणासाठी उपयुक्त? हे अभियान खालील सर्व समाजबांधवांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे : ▪️ शालेय व महाविद्यालयीन विद्यार्थी ▪️ स्पर्धा परीक्षा उमेदवार ▪️ शिष्यवृत्ती, फेलोशिप व शैक्षणिक सवलतींसाठी अर्ज करणारे विद्यार्थी ▪️ शासकीय व निमशासकीय नोकरीसाठी अर्ज करणारे उमेदवार ▪️ ज्यांचे जात पडताळणी प्रमाणपत्र प्रलंबित आहे असे समाजबांधव --- ## 📌 अभियानाचे महत्त्व जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र ही केवळ कागदपत्रे नसून, समाजातील व्यक्तींना त्यांच्या घटनात्मक हक्कांचा लाभ मिळवून देणारी साधने आहेत. वेळेत व अचूक पद्धतीने ही प्रमाणपत्रे मिळाल्यास शैक्षणिक व व्यावसायिक प्रगतीच्या अनेक संधी उपलब्ध होतात. त्यामुळे प्रत्येक पात्र समाजबांधवाने या अभियानाचा लाभ घेणे आवश्यक आहे. --- ## 🙏 आवाहन होलार समाजातील सर्व बांधवांना नम्र आवाहन करण्यात येते की, त्यांनी या अभियानाचा लाभ घ्यावा तसेच हा उपक्रम इतर गरजू समाजबांधवांपर्यंत पोहोचवावा. ✨ *योग्य माहिती • योग्य कागदपत्रे • उज्ज्वल भविष्य* ✨ --- ## 🏛️ संस्था माहिती **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य** ✅ *ISO 9001 : 2015* 🌐 *आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था*

वेबसाईट ## 📜 होलार समाज जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र अभियान – महाराष्ट्र ### मार्गदर्शक : बबनराव करडे **नायब तहसीलदार | अभियान मार्गदर्शक** --- ### प्रस्तावना होलार समाजातील अनेक विद्यार्थी, युवक व नागरिक शिक्षण, नोकरी व शासकीय योजनांपासून केवळ योग्य वेळी जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र न मिळाल्यामुळे वंचित राहतात. ही अडचण लक्षात घेऊन **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य** यांच्या वतीने *जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र अभियान* राबविण्यात येत आहे. हे अभियान समाजातील प्रत्येक पात्र घटकापर्यंत योग्य माहिती, मार्गदर्शन व प्रक्रियात्मक सहाय्य पोहोचवण्यासाठी सुरू करण्यात आले आहे. --- ### जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्राचे महत्त्व जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र हे खालील बाबींसाठी अत्यंत आवश्यक आहेत — * शैक्षणिक प्रवेश (शिष्यवृत्ती, फी सवलत) * स्पर्धा परीक्षा व शासकीय नोकऱ्या * आरक्षणाचा लाभ * विविध शासकीय योजना व लाभ * सेवेत जात वैधता सादर करणे योग्य कागदपत्रे व योग्य प्रक्रिया माहित नसल्यामुळे अनेक अर्ज फेटाळले जातात. हे टाळण्यासाठी मार्गदर्शन अत्यावश्यक आहे. --- ### अभियानाची उद्दिष्टे या अभियानाची प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत — 1. होलार समाजातील नागरिकांना जात प्रमाणपत्र प्रक्रियेबाबत सविस्तर माहिती देणे 2. जात पडताळणीसाठी आवश्यक कागदपत्रांची अचूक यादी उपलब्ध करून देणे 3. अर्ज करताना होणाऱ्या सामान्य चुका टाळण्यासाठी मार्गदर्शन 4. विद्यार्थी व युवकांचे शैक्षणिक व करिअर नुकसान टाळणे 5. समाजात कायदेशीर व प्रशासकीय जाणीव वाढवणे --- ### मार्गदर्शकाची भूमिका या अभियानाचे मार्गदर्शक **श्री. बबनराव करडे (नायब तहसीलदार)** हे प्रशासकीय अनुभव असलेले जाणकार व्यक्तिमत्त्व आहेत. त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे — * अर्ज प्रक्रिया सुलभ होते * कागदपत्रांची अचूकता राखली जाते * पडताळणीतील अडचणी कमी होतात * समाजातील नागरिकांचा आत्मविश्वास वाढतो त्यांचे मार्गदर्शन हे या अभियानाचे मुख्य बळ आहे. --- ### कोण लाभ घेऊ शकतो? * शालेय व महाविद्यालयीन विद्यार्थी * स्पर्धा परीक्षा उमेदवार * शासकीय/निमशासकीय कर्मचारी * जात पडताळणी प्रलंबित असलेले नागरिक * होलार समाजातील सर्व पात्र घटक --- ### अपेक्षित परिणाम या अभियानाच्या माध्यमातून — * जात प्रमाणपत्र व पडताळणी प्रक्रियेत यशाचे प्रमाण वाढेल * विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान टळेल * समाजातील नागरिक कायदेशीरदृष्ट्या सक्षम होतील * होलार समाजाचा सामाजिक व शैक्षणिक विकास वेगाने होईल --- ### निष्कर्ष जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी ही केवळ कागदपत्रांची प्रक्रिया नसून समाजाच्या भविष्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची बाब आहे. योग्य मार्गदर्शन, योग्य माहिती आणि योग्य वेळ या त्रिसूत्रीवर आधारित हे अभियान होलार समाजासाठी दिशादर्शक ठरेल. --- ### 👤 अभियान मार्गदर्शक **श्री. बबनराव करडे** नायब तहसीलदार मार्गदर्शक – होलार समाज जात प्रमाणपत्र व जात पडताळणी प्रमाणपत्र अभियान महाराष्ट्र राज्य --- ### 🏛️ संस्था माहिती **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य** ISO 9001 : 2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था **संस्थापक अध्यक्ष :** मा. श्री. नामदेवराव श्रीरंग आयवळे

Featured Post

वेबसाईट # 📘 भारतीय राज्यघटना : मूलभूत हक्क (भाग – 1) ## 🏛️ स्पर्धा परीक्षा अभियान – महाराष्ट्र राज्य --- ## 🔰 प्रस्तावना भारतीय राज्यघटना ही जगातील सर्वात मोठी लिखित राज्यघटना आहे. या राज्यघटनेचा **भाग – 3** हा *मूलभूत हक्कांशी* संबंधित असून तो भारतीय लोकशाहीचा कणा मानला जातो. मूलभूत हक्कांमुळे नागरिकांना स्वातंत्र्य, समानता व सन्मानाने जगण्याचा अधिकार मिळतो. स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने **मूलभूत हक्क हा हमखास प्रश्नांचा विषय** आहे. MPSC, UPSC, PSI, STI, तलाठी, पोलीस भरती या सर्व परीक्षांमध्ये या घटकावर प्रश्न विचारले जातात. --- ## 📖 मूलभूत हक्कांची ओळख 🔹 **घटना भाग** : भाग – 3 🔹 **कलम** : 12 ते 35 🔹 **लागू** : मुख्यतः भारतीय नागरिकांसाठी 🔹 **न्यायालयीन संरक्षण** : उपलब्ध ### 🔍 मूलभूत हक्कांचे महत्त्व ▪️ नागरिकांच्या स्वातंत्र्याचे संरक्षण ▪️ सामाजिक व आर्थिक न्यायाची हमी ▪️ लोकशाही शासन व्यवस्थेचा आधार ▪️ राज्याच्या मनमानी कारभारावर नियंत्रण ▪️ न्यायालयात दाद मागण्याचा अधिकार --- ## 1️⃣ समानतेचा हक्क (कलम 14 ते 18) ### 🔹 कलम 14 : कायद्यापुढे समानता राज्य कोणत्याही व्यक्तीस कायद्यापुढे असमान वागणूक देऊ शकत नाही. सर्व नागरिक कायद्याच्या दृष्टीने समान आहेत. ### 🔹 कलम 15 : भेदभावास मनाई धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान यांच्या आधारावर कोणताही भेदभाव करता येत नाही. 👉 महिलांसाठी व मागासवर्गीयांसाठी विशेष तरतूद करता येते. ### 🔹 कलम 16 : सार्वजनिक नोकरीत समान संधी सरकारी नोकरीत सर्व नागरिकांना समान संधी मिळावी हा या कलमाचा उद्देश आहे. 👉 आरक्षण ही सामाजिक न्यायासाठीची अपवादात्मक तरतूद आहे. ### 🔹 कलम 17 : अस्पृश्यतेचा अंत अस्पृश्यता पूर्णपणे रद्द करण्यात आली असून ती गुन्हा मानण्यात आली आहे. ### 🔹 कलम 18 : पदव्या रद्द ब्रिटीशकालीन पदव्या (Sir, Rai Bahadur इ.) रद्द करण्यात आल्या. 👉 लष्करी व शैक्षणिक पदव्या याला अपवाद. ### ✅ समानतेच्या हक्काचे महत्त्व ▪️ सामाजिक न्यायाची हमी ▪️ भेदभावमुक्त समाजनिर्मिती ▪️ संविधानातील मूलभूत मूल्यांची अंमलबजावणी --- ## 2️⃣ स्वातंत्र्याचा हक्क (कलम 19 ते 22) ### 🔹 कलम 19 : सहा मूलभूत स्वातंत्र्ये भारतीय नागरिकांना खालील **६ स्वातंत्र्ये** दिली आहेत : 1️⃣ अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य 2️⃣ शांततापूर्ण सभा 3️⃣ संघटना स्थापन करणे 4️⃣ भारतात मुक्त संचार 5️⃣ भारतात कुठेही निवास 6️⃣ व्यवसाय, व्यापार किंवा उद्योग 👉 ही स्वातंत्र्ये **पूर्ण नसून वाजवी निर्बंधांना अधीन** आहेत. --- ### 🔹 कलम 20 : दोषसिद्धीपासून संरक्षण ▪️ मागील तारखेपासून गुन्हा ठरवता येत नाही ▪️ एकाच गुन्ह्यासाठी दोनदा शिक्षा नाही ▪️ स्वतःविरुद्ध साक्ष देण्यास भाग पाडता येत नाही ### 🔹 कलम 21 : जीवन व वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा हक्क कोणत्याही व्यक्तीचे जीवन किंवा स्वातंत्र्य **कायद्याशिवाय हिरावून घेता येत नाही**. 👉 शिक्षणाचा हक्क, गोपनीयतेचा हक्क हे याच कलमातून विकसित झाले. ### 🔹 कलम 22 : अटक व नजरकैद संरक्षण ▪️ अटकेची कारणे सांगणे बंधनकारक ▪️ 24 तासांत न्यायालयात हजर करणे ▪️ प्रतिबंधात्मक नजरकैद कायदे – अपवाद --- ## 📝 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Quick Revision) ✔️ मूलभूत हक्क – भाग 3 ✔️ समानतेचा हक्क – कलम 14 ते 18 ✔️ कलम 19 – सर्वाधिक प्रश्न विचारले जाते ✔️ कलम 21 – विस्तृत व गतिशील ✔️ **MPSC / PSI / STI / तलाठी / पोलीस भरतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा घटक** --- ## ✍️ अभ्यासासाठी सूचना ✔️ कलमनिहाय तक्ते तयार करा ✔️ समानता व स्वातंत्र्य हक्कांवर MCQ सोडवा ✔️ न्यायालयीन निर्णयांचे मुद्दे लक्षात ठेवा --- ✨ **आजचा अभ्यास = उद्याचे यश** ✨ --- ### 👤 मार्गदर्शन **सौ. सारिका रुपेश हातेकर** ✦ बँक मॅनेजर ✦ संस्थेच्या सहसचिव ✦ स्पर्धा परीक्षा अभियान – मार्गदर्शक --- ### 🏛️ संस्था माहिती **होलार समाज सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य** ✅ ISO 9001 : 2015 मानांकन प्राप्त संस्था **संस्थापक अध्यक्ष :** ✦ मा. श्री नामदेवराव श्रीरंग आयवळे

About Me

होलार समाज सामाजिक संस्था, पुणे

Popular Posts