दिनांक: 21-04-2026 प्रमाण-विचार (Risk-Based Thinking) – ISO 9001:2015 अनुरूप धोरण **होलार समाज सामाजिक संस्था महाराष्ट्र राज्य** *(ISO 9001:2015 आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणाली मानांकन प्राप्त संस्था)* **संस्थापक अध्यक्ष: श्री नामदेवराव श्रीरंग आयवळे** 1. उद्दिष्ट (Objective) होलार समाज सामाजिक संस्था महाराष्ट्र राज्य ही संस्था आपल्या गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणालीमध्ये (QMS) जोखिमा (Risks) व संधी (Opportunities) यांचा प्रभावी समावेश करून अपेक्षित परिणामांची पूर्तता, अनिष्ट परिणामांचे प्रतिबंधन व सातत्यपूर्ण सुधारणा साध्य करण्यासाठी कटिबद्ध आहे. 2. कार्यक्षेत्र (Scope) हे धोरण संस्थेच्या सर्व विभाग, उपक्रम, प्रकल्प व कार्यपद्धतींना लागू आहे. संस्थेतील प्रत्येक स्तरावर जोखीम-आधारित विचार (Risk-Based Thinking) अंमलात आणणे अनिवार्य आहे. 3. संदर्भ (Reference) * ISO 9001:2015 – Clause 6.1 (Actions to Address Risks and Opportunities) * संस्थेचे गुणवत्ता धोरण (Quality Policy) * संबंधित प्रक्रिया दस्तऐवज 4. परिभाषा (Definitions) * **जोखीम (Risk):** अनिश्चिततेमुळे संस्थेच्या उद्दिष्टांवर होणारा संभाव्य प्रतिकूल परिणाम * **संधी (Opportunity):** कार्यक्षमता, गुणवत्ता व सामाजिक परिणामकारकता वाढविण्याची क्षमता असलेली परिस्थिती 5. प्रक्रिया (Process) 5.1 ओळख (Identification) संस्थेच्या अंतर्गत व बाह्य घटकांचा तसेच संबंधित पक्षांच्या अपेक्षांचा विचार करून जोखिमा व संधींची ओळख करण्यात येते. 5.2 विश्लेषण व मूल्यांकन (Analysis & Evaluation) जोखिमा व संधींचे परिणाम (Impact) व संभाव्यता (Likelihood) यांच्या आधारे मूल्यांकन केले जाते. 5.3 वर्गीकरण (Classification) * **सामान्य (Low Level):** कमी परिणाम व कमी संभाव्यता * **मध्यम (Medium Level):** मध्यम परिणाम किंवा संभाव्यता * **तीव्र (High Level):** उच्च परिणाम व/किंवा उच्च संभाव्यता 6. कृती (Actions) संस्थेकडून खालीलप्रमाणे कृती राबविण्यात येतात: * जोखीम टाळणे (Risk Avoidance) * जोखीम कमी करणे (Risk Mitigation) * आवश्यकतेनुसार जोखीम स्वीकारणे (Risk Acceptance) * संधींचा अधिकतम लाभ घेण्यासाठी धोरणात्मक कृती प्रत्येक कृतीसाठी जबाबदारी, कालमर्यादा व अपेक्षित परिणाम निश्चित केले जातात. 7. निरीक्षण व पुनरावलोकन (Monitoring & Review) * नियमित निरीक्षण व नोंदी ठेवणे * अंतर्गत ऑडिटद्वारे पडताळणी * व्यवस्थापन पुनरावलोकन बैठकीत आढावा * आवश्यक सुधारात्मक कृतींची अंमलबजावणी 8. दस्तऐवजीकरण (Documentation) सर्व जोखिमा, संधी, त्यांचे मूल्यांकन व अंमलात आणलेल्या कृतींची योग्य नोंद ठेवली जाते व ती नियमित अद्ययावत केली जाते. 9. सातत्यपूर्ण सुधारणा (Continual Improvement) संस्था गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणालीमध्ये सातत्यपूर्ण सुधारणा साध्य करण्यासाठी जोखीम-आधारित विचार प्रक्रियेचा प्रभावी वापर करते. निष्कर्ष (Conclusion) होलार समाज सामाजिक संस्था महाराष्ट्र राज्य ही संस्था ISO 9001:2015 मानकानुसार प्रमाण-विचार प्रक्रिया प्रभावीपणे राबवून जोखिमा नियंत्रित करते व संधींचा परिणामकारक लाभ घेऊन सामाजिक व संस्थात्मक प्रगती साध्य करते.