वेबसाईट ## 📘 स्पर्धा परीक्षा अभियान – महाराष्ट्र राज्य ### 📅 दिनांक : 24 जानेवारी (शुक्रवार) ### 📚 आजचा अभ्यास ### ✍️ विषय : **भारतीय राज्यघटना – मूलभूत हक्क** --- ### 🔹 1) मूलभूत हक्क (Fundamental Rights) भारतीय संविधानाच्या **भाग – 3 (कलम 12 ते 35)** मध्ये मूलभूत हक्क दिलेले आहेत. हे हक्क प्रत्येक नागरिकाला **स्वातंत्र्य, समानता व सन्मानाने जीवन जगण्यासाठी** दिलेले आहेत. --- ### 🔹 2) मूलभूत हक्कांचे प्रकार एकूण **6 मूलभूत हक्क** आहेत: 1️⃣ **समानतेचा हक्क** (कलम 14 ते 18) 2️⃣ **स्वातंत्र्याचा हक्क** (कलम 19 ते 22) 3️⃣ **शोषणाविरुद्धचा हक्क** (कलम 23 व 24) 4️⃣ **धर्मस्वातंत्र्याचा हक्क** (कलम 25 ते 28) 5️⃣ **सांस्कृतिक व शैक्षणिक हक्क** (कलम 29 व 30) 6️⃣ **घटनात्मक उपायांचा हक्क** (कलम 32) --- ### 🔹 3) महत्वाचे मुद्दे (परीक्षेच्या दृष्टीने) ✔️ कलम 32 ला **“संविधानाची आत्मा”** असे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी म्हटले आहे. ✔️ मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास **सर्वोच्च न्यायालयात थेट दाद मागता येते.** ✔️ काही परिस्थितीत (आणीबाणी)‌ मूलभूत हक्क **स्थगित** करता येतात. --- ### 📝 सराव प्रश्न (Practice Questions) **प्र.1)** मूलभूत हक्क कोणत्या भागात दिलेले आहेत? अ) भाग – 2 ब) भाग – 3 क) भाग – 4 ड) भाग – 5 **प्र.2)** धर्मस्वातंत्र्याचा हक्क कोणत्या कलमांत दिला आहे? अ) 19 ते 22 ब) 23 ते 24 क) 25 ते 28 ड) 29 ते 30 **प्र.3)** “संविधानाची आत्मा” असे कोणत्या कलमास म्हटले जाते? अ) कलम 14 ब) कलम 19 क) कलम 21 ड) कलम 32 --- ### 📌 आजचा अभ्यास संदेश: 👉 आज **मूलभूत हक्क – प्रकार व कलम क्रमांक** नीट वाचा 👉 किमान **10 MCQ सोडवा** 👉 कलम क्रमांक लक्षात ठेवा --- ✨ **यश तुमच्याच मेहनतीत आहे!** ✨ **– स्पर्धा परीक्षा अभियान, महाराष्ट्र राज्य**